Kadınlığın p&uuml;r ve objektif anlatımı y&uuml;ksek modada feminizme bir &ouml;vg&uuml; olarak beliriyor.

Birleşmiş Milletler tarafından 1960 yılında Mirabal kız kardeşleri anma hedefiyle belirlenmiş 25 Kasım Kadına Y&ouml;nelik Şiddete Karşı Uluslararası M&uuml;cadele G&uuml;n&uuml;, g&uuml;&ccedil;lenen ve g&ouml;r&uuml;nebilen kadın fig&uuml;r&uuml;ne destek oluyor. 50&rsquo;lere yaklaşırken Simone de Beauvoir&rsquo;ın Second Sex&rsquo;i ateşlenen feminist hareketin g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze yolculuğu, interdisipliner bir yapılanmayla hayatlarımıza n&uuml;fuz ediyor. Politikayla &ccedil;oğunlukla fasat bir birlikteliği olan moda, kuşkusuz ki bu disiplinler arasında &ouml;nemli bir yere sahip. Coco Chanel ve Elsa Schiaparelli gibi feminist <a href="https://www.lofficiel.com.tr/moda/moda-endustrisinde-kapsayici-adimlar">moda</a> &ouml;nc&uuml;leri arasına yenilerinin eklendiği 90&rsquo;lar sonu ve g&uuml;ncel modada; ge&ccedil;mişe g&ouml;re daha cesur, daha &ccedil;iğ ve daha kuvvetli bir anlatım yer ediniyor.

&Ccedil;ağdaş feminist modanın &ouml;nemli isimlerinden olan wrap dress&rsquo;in mucidi Diane Von Furstenberg&rsquo;in şu s&ouml;zleri, g&uuml;n&uuml;m&uuml;z modasının kadına şiddete yaklaşımına &ouml;nemli bir &ouml;rnek:
 &ldquo;Daha &ouml;nce hi&ccedil; g&uuml;&ccedil;l&uuml; olmayan bir kadınla tanışmadım, yalnızca bazı kadınlar bu g&uuml;c&uuml; dışarı yansıtmıyorlar. G&uuml;n&uuml;n birinde bir trajedi yaşandığındaysa ansızın g&uuml;&ccedil;leri ortaya &ccedil;ıkıyor. Benim mesajım, trajedi yaşanmadan &ouml;nce g&uuml;c&uuml;n ortaya &ccedil;ıkışını sağlamak &uuml;zerine kurulu.&rdquo;
Bundandır ki yirmi birinci y&uuml;zyıl modasında beliren daha radikal yaklaşımlar, kadınlık trajedilerine yeni nesil bir anlatım sağlıyor. Alexander McQueen&rsquo;in Sonbahar / Kış 1995 koleksiyonu Highland Rape, bu bağlamda ilerleyerek provokatif yanıyla moda tarihine işliyor. Ge&ccedil;mişe referans barındıran koleksiyon, McQueen&rsquo;in memleketi İsko&ccedil;ya ve İngiltere arasında s&uuml;ren tarihi &ccedil;atışmalar &uuml;zerinden bir yaratımın sonucu. &Ccedil;atışmalar s&uuml;resince sıklıkla cinsel şiddete uğrayan İsko&ccedil; kadınlarının acılarını teatral bir anlatımla podyuma taşıyan Highland Rape, bir başka ilhamını ise tasarımcının kız kardeşi ve eski eşi arasında ge&ccedil;en ev i&ccedil;i şiddet olaylarından alıyor. D&ouml;neminde bir&ccedil;ok yorumcu tarafından &ldquo;agresif&rdquo; ve &ldquo;rahatsız edici&rdquo; olmakla eleştirilen koleksiyon, kadınları trajediyle &ouml;zdeşleştirmekle itham edilerek McQueen&rsquo;i kimi zaman mizojinist ilan edenlerle dahi sonu&ccedil;lanmıştı. Oysa moda tarih&ccedil;isi Caroline Evans, buna şu s&ouml;zleriyle karşı &ccedil;ıkıyor:
 &ldquo;Kadınlara yaşatılan zulm&uuml;n temsili daima bir mizojini &ouml;rneği olmak zorunda değildir.&rdquo; 
G&ouml;r&uuml;nen o ki Alexander McQueen&rsquo;in de vizyonu esasen bu y&ouml;ndeydi, &ccedil;&uuml;nk&uuml; 1996 yılında Sunday Times&rsquo;a verdiği r&ouml;portajda şu c&uuml;mleleri kurmuştu:
&ldquo;Highland Rape, tamamen yanlış anlaşıldı. Aslında bu koleksiyon, Vivienne Westwood&rsquo;un sunduğu sahte tarihin tam aksiydi. Yaşananlar, Vivienne tarafından İsko&ccedil; ekoseleri gibi sevimli ve romantik bir izlenimle anlatılıyor. Benim anlatımım, bu romantizmin tam tersiydi. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; 18. y&uuml;zyıl İsko&ccedil;ya&rsquo;sı g&uuml;zel kadınların şifonlar ve kuşaklarla kırlarda gezindiği bir d&ouml;nem değildi.&rdquo;

Kadına şiddeti modaya trajedi ve karanlık bir anlatımla konu eden tek tasarımcı elbette Alexander McQueen olmadı. LVMH &ouml;d&uuml;ll&uuml; T&uuml;rk asıllı tasarımcı Dilara Fındıkoğlu&rsquo;nun Sonbahar / Kış 2023 koleksiyonu olan &ldquo;Not A Man&rsquo;s Territory&rdquo;; kadınların erkekler tarafından m&uuml;dahale edilen alanlarını merkez bilerek feminizm i&ccedil;in bir yeniden iddia geliştirmiş, Jean&rsquo;s Knives adını kapanış par&ccedil;asıyla da &ccedil;eşitli &ccedil;ağrışımlar uyandırmıştı: Yemek bı&ccedil;aklarıyla s&uuml;slediği elbise i&ccedil;in ev i&ccedil;i şiddet, domestik iş y&uuml;k&uuml;, feminen addedilen bir silah geliştirmek bu &ccedil;emberde yer alıyordu. Fındıkoğlu, anti-patriyarkal mesajlara ses kazandırdığı koleksiyonunu ş&ouml;yle &ouml;zetliyordu:
&ldquo;Bedenimiz bizim alanımız ve bunu geri almak i&ccedil;in buradayız.&rdquo; 
Tıpkı Highland Rape ve Not A Man&rsquo;s Territory&rsquo;de olduğu gibi &ldquo;kadın&rdquo; ve &ldquo;ev&rdquo; konseptini ele alan fakat kesişimsel feminizm ve postkolonyalizm &ccedil;izgisinde ilerleyen Thebe Magugu da &ldquo;Home Economics&rdquo; koleksiyonuyla Fındıkoğlu gibi LVMH &Ouml;d&uuml;l&uuml;&rsquo;ne layık g&ouml;r&uuml;lm&uuml;şt&uuml;. Mottosu &ldquo;D&uuml;nyada yeterince kıyafet var, &ouml;nemli olan bir anlama sahip olan kıyafetler &uuml;retmek.&rdquo; olan Magugu&rsquo;nun Home Economics&rsquo;i G&uuml;ney Afrika&rsquo;da kadınlara dayatılan yuva yapıcı rol&uuml;n&uuml; ve cinsiyet&ccedil;i beklentileri etnik motiflerle moda dilinde d&ouml;n&uuml;şt&uuml;rm&uuml;şt&uuml;. McQueen, Fındıkoğlu ve Magugu&rsquo;nun kuşkuya mahal vermeden uzlaşı sağladığı net bir nokta olduğu s&ouml;ylenebilir: Yaşananları yaşandığı gibi anlatmak. Kimi zaman p&uuml;r realizm, kimi zaman Dior&rsquo;daki gibi bir spot c&uuml;mleyle y&uuml;ksek modada yankı bulan feminist sesin en kritik noktasıysa politik modanın geleceğinde daha d&uuml;r&uuml;st, iddialı ve savaş&ccedil;ı bir anlatıcının yer alacağı oluyor.
Yazı: Tolga Ra

Modada feminist düzlem

Tags

Tavsiye edilen içerikler

HABERLER

Son zamanların öne çıkan haberleri

MODA HAFTASI

Canlı Yayın: Dior 2026 Haute Couture İlkbahar-Yaz

MODA

GUESS, Chiara Ferragni ile iş birliğini duyurdu

MODA

Modada feminist düzlem

Be Well

Kilo vermede etkili 7 egzersiz

Be Well

Yorgun cilde bakım önerileri

MODA

Kış aylarının öne çıkan trendi: Layer Style hakkında bilmeniz gerekenler

LIFESTYLE

Lüks konaklama hakkında merak edilenler